اسکار و حقیقت های تحریف شده اش؛نقدی بر نژادپرستی مدرن

۱۴ اسفند ۱۳۹۷

فیلم “اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید” یا ( If Beale Street Could Talk ) به کارگردانی “بری جنکینز” یکی از فیلم هایی بود که امسال در اسکار شرکت کرده بود و برای هنرپیشه نقش مکمل زنش یعنی ( رجینا کینگ ) موفق به دریافت جایزه اسکار شد. داستان این فیلم که در واقع به نوعی می خواهد نژاد پرستی و شرایط قشر ضعیف جامعه سیاه پوستان، در آمریکا را به تصویر بکشد، در واقع به نوعی به سرکوبی ابدی سیاه پوستان که بهترین راه زنده ماندن در جامعه ای مثل آمریکاست، دامن می زند.

 

 

به گزارش باحجاب، وقتی صحبت از فیلم های هالیوودی می شود، مخاطب آشنا با سینما می داند که همیشه یک سری خط قرمزها وجود دارد که در چنین فیلم هایی سر مشق سازندگان است، این خط قرمز ها که گاه خیلی گل درشت و گاه نامحسوس هستند، اصل تمام داستان ها و محتوای تمام فیلم و سریال های هالیوودی را در برمی گیرند، این قوانین حتی در حال حاضر که سینمای هالیوود چند سالی است که به سمت ساختن فیلم های متعدد در مورد سیاه پوستان رفته هم، صدق می کند.
در بیشتر فیلم های سال های اخیر راجع به سیاه پوستان، در ظاهر داستان ضد نژادپرستی است ولی در باطن محتوای این فیلم ها به نژادپرستی مدرن از راه های جدید دامن می و در بیشتر مواقع ناجی نه از قشر سیاه پوست و آسیب دیده بلکه یک سفید پوست اروپایی است؛ گواه این مطلب می تواند از زبان خانم مرضیه هاشمی به عنوان یک شهروند آمریکا باشد که در مورد شرایط خودش در چنین جامعه ای می گوید: به خاطر زن بودن، مسلمان و در نهایت سیاه پوست بودن، شهروند شماره دو به حساب می آید و تبلیغات چنین فیلم هایی هم اثری در شرایط زندگی رنگین پوستان در آمریکا نداشته و خب طبیعی است که طبق این طبقه بندی اجتماعی نه عدالت که حقوق اولیه یک انسان هم به چنین افرادی تعلق نمی گیرد. به خاطر همین هم فیلمی مثل “اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید”، که با موضوع و محوریت ظلم به خانواده و به خصوص زنان سیاه پوست ساخته شده هم باید از خط قرمز ها دور بماند و سیاه پوستان را به گرفتن حق و حقوق شان ترغیب نکند و به جایش، آن ها را به پذیرش شرایط موجود به عنوان تنها راه ادامه زندگی در این جامعه دعوت کند.

 

 

داستان

 

 

داستان اتفاقات فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، در اوایل دهه ۷۰ میلادی و باز هم استفاده از تکنیک سوار شدن بر بستر گذشته که به کسی از مسئولین و نژاد پرستان بر نخورد، در محله هارلم جریان دارد. ماجرا روایتگر زندگی یک زوج سیاه پوست ۱۹ و ۲۲ ساله است که از بچگی با هم بزرگ شده اند و حالا نامزد هستند و قرار است به زودی ازدواج کنند. داستان از یک طرف عشق بی‌نهایت و تکان دهنده‌ی این زوج آفریقایی را حکایت می‌کند که پیوندی شکست‌ناپذیر دارند و از طرف دیگر ماجرای بی عدالتی در جامعه آمریکا نسبت به سیاه پوستان را دنبال می کند.
داستان در این فیلم از دید یک دختر ۱۹ ساله به نام “تیش ریورز” به تصویر کشیده شده است. مخاطب دراین فیلم شاهد عشق و اعتمادی است که این دختر نسبت به نامزد هنرمندش به نام “آلونزو هانت” دارد. این دو جوان که از بچگی با یکدیگر بزرگ شده اند، رؤیاهای بزرگی را در سر می‌پروراندند اما زمانی که آلوفونز برای جرمی که مرتکب نشده بود، توسط پلیس دستگیر شد، تمام این نقشه و برنامه‌ها از بین رفت. تیش، می‌ داند که آلفونزو بی‌گناه است ولی نمی تواند آن را ثابت کند…

 

 

 

اتحاد از دست رفته

 

 

در فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، تصویر مشوشی از یک خانواده های سیاه پوست ارائه می شود. این خانواده ها که تا حدودی پایبند به مذهب هم هستند از دید کارگردان خیلی از همدیگر حمایت نمی کنند و یکدیگر را قبول ندارند. در این فیلم مخاطب با دو خانواده روبرو می شود که سال هاست با هم همسایه و در ارتباطند و از قصد فرزندانشان برای ازدواج هم خبر دارند و به نوعی نامزدی این دو جوان مورد تأیید هر دو خانواده است، اما به محض اینکه پسر خانواده کمی قبل از تاریخ مراسم ازدواجش، بی گناه دستگیر می شود و دختر متوجه می شود که باردار است، خانواده پسر، یعنی مادر و خواهرانش به جای قبول شرایط ناخواسته و حمایت از فرزندِ پسرشان، براحتی از زیر بار مسئولیت شانه خالی می کنند و با خشونت به نامزد پسرشان انگ بی اخلاقی می زنند، این حرکت در فیلم طوری به تصویر کشیده می شود که گویی قبل از این اتفاقات این دو خانواده هرگز با هم دیداری نداشته اند و مسأله ازدواج میان فرزندان شان اصلا جدی نبوده است! نگاه کارگردان نسبت به خانواده های سیاه پوست و وحدت آن ها برای دوام در جامعه ای مثل آمریکا، بسیار بی معنا است و تقریباً سعی کرده نهایت خشونت واقعی را نه در جامعه که بین خود سیاه پوستان با همنوع شان به تصویر بکشد و مثال قدیمی از ماست که بر ماست را در فیلمش مانند دیگر آثار هالیوودی در مورد سیاه پوستان، بگنجاند… و صد البته که در این فیلم، مخاطب هرگزحرکتی مبنی بر مخالفت و جنگ واقعی بین سیاه پوستان و عوامل بی عدالتی نمی بیند و به صورت نامحسوس فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، مخاطب را به سمت پذیرش شرایط موجود در فضای آمریکا که بی عدالتی محض برای سیاه پوستان است، می برد و مقصر اصلی را خود سیاه پوستان می داند تا جاییکه به عملیات های روانی علیه سیاه پوستان جهت از هم پاشیدن وحدتشان،هیچ اشاره ای ندارد .

 

 

 

زنان راضی به بی عدالتی

 

 

در فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، زنان در بیشتر مواقع قربانی و طعمه هستند و گاه به زور به آن ها بی حرمتی می شود و گاه آن ها خود با پای خود به دام ها برای دست یافتن به مقاصد شان پا می گذارند و در نهایت هم نمی توانند برای نجات خود و اطرافیان شان کاری کنند. این زنان از دید کارگردان ظلم های موجود در جامعه شان را پذیرفته اند و قصدی برای تغییر وضعیت ندارند و به خاطر همین هم خودشان را با وضعیت فلاکت بارشان وفق داده اند.
بری جکینز به عنوان کارگردان این فیلم، بیشتر از اینکه سعی کند زندگی سیاه پوستان جامعه آمریکا را به تصویر بکشد گویی از زندگی آشفته خانوادگی خودش الهام گرفته است و آن را به اکثر جامعه سیاه پوستان نسبت داده است . این کارگردان سیاه پوست که به گفته خودش پدرش به خاطر شکی که به مادرش و هویت واقعی پدر فرزندش داشته، خانه را ترک کرده و مادرش هم بلا فاصله بعد از این اتفاق او را ترک کرده، در واقع گویی هیچ دیدی از خانواده های سیاه پوست و پشتیبانی شان از یکدیگر ندارد و در فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید هم نمای یک زن آفریقایی آمریکایی را به صورت جنسی برای دست درازی به تصویر می کشد که گاهی به خاطر منافع خود در این زمینه پیش قدم می شوند و گاهی فشار اجتماع آن ها را به این سرنوشت می کشاند.

 

 

 

جوایز بین المللی

 

 

فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، بر خلاف فیلم قبلی کارگردانش یعنی “مهتاب” نتوانست در سطح بین المللی جوایز زیادی دریافت کند و تنها جایزه مهم فیلم، اسکار نقش مکمل زن برای ( رجینا کینگ) بوده است و تقریباً می شود گفت که این فیلم بیشتر به نامزدی در جشنواره های مختلف بسنده کرده است.
البته در گیشه هم فروش فیلم با توجه به تبلیغات گسترده ای که داشته کم بوده و اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، نتوانسته سود چندانی را نصیب سازندگانش کند. گویی بر خلاف دیگر آثار مربوط به سیاه پوستان در چند سال اخیر فیلم اگر خیابان بیل می توانست سخن بگوید، نتوانسته حمایت و رضایت سیاه پوستان را در دیدن و استقبال از آن در سینما ها به دست بیاورد و حکایت این زنان زیر ظلم و پذیرش بی عدالتی، خیلی برای هم نوعانشان جالب توجه نبوده است.

 

 

تحریریه سایت باحجاب- فاطمه قاسم آبادی

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید