چگونه فرزندانی مسئولیت پذیر تربیت کنیم

با ورود به دنیای مهیج فضای مجازی برخی والدین به خاطر مشغولیت‌ها یا خستگی های خودشان وقت و انرژی کافی برای محبت کردن و وقت گذراندن با فرزندشان ندارند و معمولا با فراهم کردن امکانات مادی بیش از حد یا انجام اموری که فرزندشان می خواهد در پی راضی کردنش هستند آن ها را به این دنیای پر خطر از همان کودکی می‌سپارند تا سرگرم شوند...
۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۸

… من خودم در بچگی خیلی اذیت شدم دوست ندارم اون هم از حالا کار کنه و اذیت بشه، بزرگ که بشه مسئولیت پذیر میشه، حالا کوچیکه و وقت برای یادگیری زیاده، حالا فقط باید بازی و تفریح کنه دوست ندارم بچم دست به کاری بزنه و ….

 

این ها از جمله استدلال‌هایی است که بعضی از والدین درباره کودکان خود دارند برای همین نمی‌گذارند از همان طفولیت در حد سن و توانی که بچه‌ها دارند دست به کاری بزنند؛ درحالی که کودکان هر چقدر بزرگتر می‌شوند آمادگی بیشتری برای پذیرفتن مسئولیت‌های بزرگتر پیدا می‌کنند.

 

واقعیت امر آن است که والدین باید جریان رشد کودکان را بپذیرند و مسئولیت‌هایی به آنها تفویض کنند و انتظار داشته باشند و اجازه بدهند تا برخی کارها را خودشان انجام بدهند. عدم واگذار کردن برخی مسئولیت‌ها به کودکان باعث لوس شدن  و بی‌تفاوتی آن ها می‌شود و کم کم یاد می‌گیرند در طی زمان خواسته‌هایشان را به راحتی به دست آورند و تبدیل به افرادی متوقع و وابسته به دیگران می‌شوند.

 

 

 

 

کودک را در جریان فهرست روزانه کار قرار دهیم

 

کودکان باید بدانند کارهای زیادی روزانه در خانه انجام می‌شود و هر کس مسئول انجام کاری است و آن ها هم به عنوان از اعضا باید خدماتی را ارائه کنند. به زعم روانشناسان  یکی از بهترین روش ها برای شناخت کودک از این مفهوم این است که فهرست کارهایی را که روزانه در منزل انجام می‌شود بنویسیم و برای او بخوانیم این‌که چه کسانی این کارها را انجام می‌دهند و چه کسانی از آن خدمات استفاده می‌کنند، این کار باعث می‌شود که کودک متوجه شود خدماتی که دریافت می کند، بدون تلاش و کوشش و وقت و هزینه نبوده و او هم باید در این میان نقشی داشته باشد؛ البته این مساله باید با درنظرگرفتن توانایی او باشد تا نتیجه معکوس ندهد.

 

 

چه بخواهیم و چه نخواهیم فرزندان ما از آن آینده هستند و آینده نیز شرایطی متفاوت با زمان حال دارد، هرکدام در بزرگسالی مردان و زنان این جامعه هستند که نقش‌ها ومسئولیت‌های زیادی را به دوش خواهند داشت، لذا پی ریزی این مسولیت پذیری و مقاومت در مقابل سختی‌ها را باید از همان طفولیت در شخصیت آن ها ایجاد کرد تا همزمان با بلوغ جسمی به بلوغ اجتماعی وعقلی هم برسند؛ بنابراین باید فرزندان خویش را با توجه به رویدادها و شرایط حاکم بر آینده تربیت کنیم و آنها را مطابق با آینده پرورش دهیم.

 

حضرت علی (علیه السلام) در حدیثی زیبا می‌فرماید: فرزندانتان را بر آداب خود تربیت نکنید؛ چراکه آنها برای آینده و زمانی غیر از زمان شما آفریده شده اند. (ابن ابی الحدید، معتزلی، شرح نهج البلاغه، ج۲۰، ص ۲۶۷٫) به واقع هم همین طوراست ؛ درزمان کنونی به دلیل تسلط دیدگاه فرزند سالاری و گستردگی خانواده‌های کوچک تک فرزندی، پدر ومادر اهم وظایف خود را برای بچه‌ها  محدود به تامین امکانات رفاهی و آسایشی کرده‌اند به نوعی که از تربیت شخصیت اجتماعی آنها غافل شده‌اند در نتیجه شاهدیم جوانانی که با وجود بلوغ جسمی و عاطفی حتی ازدواج و داشتن نقش مهم پدر و مادری، همچنان غرایز کودکی بر آن ها غالب است و از عهده خیلی از امور به تنهایی برنمی‌آیند و از مسئولیت‌هایی که به دوششان است شانه خالی می‌کنند  چون قادر به انجام آن نیستند و شناختی ندارند. 

 

 

امام خمینی(ره) دراین بار سخن جالبی دارند و می‌گویند: در روایات هست که بچه هایتان را به غیر آن طوری که خودتان هستید و برای زمان آینده تربیت کنید؛ چراکه این ها در زمان آینده، باید دست به کار مملکت و کشور شوند. شما بچه ها را از سیاست، از این طور چیزها دور نگه ندارید. دور نگه داشتن بچه‌ها از سیاست، موجب این می‌شود که وقتی در آینده  فرزند وارد اجتماع می‌شود، مثل یک آدم کوری وارد اجتماع شود. آن هایی که می‌خواهند بعدا در این کشور زندگی کنند و امور کشور در دست آن ها باشد، باید از قبل آگاه باشند و باید از قبل به دست شما و به تعلیم شما به آن ها گفته بشود و برای آینده آن ها را تربیت کنید .(۲۷ تعلیم و تربیت از دیدگاه امام خمینی ص ۲۷۵ و ۲۷۶٫)

 

 

نازپرورده های ناتوان

 

این افراد در سنین بالا دچار بی‌ارادگی و دشواری در تصمیم گیری می‌شوند. معمولا نمی‌دانند چه می‌خواهند و در جدا شدن از والدینشان مشکل دارند. این افراد در ساخت زندگی مستقل دچار مشکل می‌شوند و نمی‌توانند روابط عاطفی خوبی بنا کنند. معمولا چنین والدین فرزندانی با شخصیت وابسته پرورش می‌دهند. والدینی که خود کودکی سختی داشته‌اند،ممکن است بیش از حد در پی برآورده کردن خواسته‌های کودکان خود باشند و یا نگران سختی کشیدن فرزندانشان باشند. در واقع آن ها با این کار ممکن است در برخی زمینه‌ها زندگی را برای آن ها آسان کنند، ولی آینده سختی را برای فرزندشان رقم خواهد زد.

 

 با  ورود به دنیای مهیج فضای مجازی برخی والدین به خاطر مشغولیت‌ها یا خستگی های خودشان وقت و انرژی کافی برای محبت کردن و وقت گذراندن با فرزندشان ندارند و معمولا با فراهم کردن امکانات مادی بیش از حد یا انجام اموری که فرزندشان می خواهد در پی راضی کردنش هستند آن ها را به این دنیای پر خطر از همان کودکی می‌سپارند تا سرگرم شوند،در واقع می‌خواهند از قشقرق به پا کردن آنها راحت شوند ولی نمی‌دانند عواقب آن درآینده بسیاربدتر خواهد بود و این سبک تربیتی غلط و ناقص می‌تواند منجر به ایجاد شخصیت خود شیفته و یا دیگر اختلالات شخصیتی در فرزندان به خصوص در بزرگسالی شود.

 

به عنوان مثال در باب مقوله حجاب و عفاف اگر دختری از همان بچگی مسئله شرعی محرم و نامحرم را یاد بگیرد، ملکه دهن او می شود و در بزرگسالی بدون هیچ قوه قهریه و اجباری این مسئله را رعایت می‌کند و به فرزند خودش نیز انتقال می‌دهد. نباید فراموش کرد تربیت فرزند دختر برای مادر شدن و تربیت پسر برای پدر شدن و مسئولیت پذیری در آینده به عهده پدر و مادرهاست، نه اینترنت و رسانه‌های حقیقی و مجازی، بنابراین اگر می‌خواهیم فرزندان مان در آینده افرادی موفق و قوی باشند می‌بایست شخصیت آن ها را از کودکی پرورش داد و تشویق کرد تا سنگ زیر بنای شخصیتی شان شکل بگیرد.

 

 

معصومه طاهری ـ تحریریه سایت با حجاب

پاسخی بگذارید

  1. احسان محمدوند گفت:

    سلام.وقت بخیر من خیلی به تصاویر مقالات و دیگر قسمتها دقت کردم .انصافا تصاویر خوبی برای متنهاتون قرار می دید که هم متناسب با موضوع هست و هم کیفیت و رزولیشن بالایی داره که من معمولا با اجازه انتشار از اون ها استفاده می کنم و این نشون میده تیم خوب و قوی و مشرف بر متن و محتوا پشته این کاره. موفق باشید.طاعات همه شما نیز قبول

  2. فاطمه شوئی گفت:

    سلام و خدا قوت.من تو اینستا صفحه دارم و برای حجاب کار میکنم شما برای حجاب مقاله و مطلب میزاریم و من استفاده از تصویر رو برای ترویج حجاب انتخاب کردم معمولا میام و از عکسهای مقالاتون استفاده میکنم مثل مقاله مردان با محبت زنان با حجابی دارند .میخواستم ببینم عکسهاتون رو از جای خاصی میارید چون هم خانم ها با حجابی و هم عکسها به روز و با کیفیته کجا سرچ میکنید با چه کلید واژه ای بلاخره کارمون در یک راستا هست .ممنون میشم راهنماییم کنید