پدر سرگی، پاکدامنی زنان سرنوشت مردان را تغییر می دهد

استپان یکی از زیبا ترین دختران شهر را که از خانواده ای رده بالا بود، انتخاب می کند ولی درست یک ماه قبل از ازدواج می فهمد که نامزدش قبلا معشوقۀ تزار بوده است، این مساله به قدری باعث ناراحتی استپان جوان می شود که...
۰۷ خرداد ۱۳۹۸

لئون تولستوی در دنیای ادبیات همیشه به عنوان نویسنده ای اخلاق محور و در عین حال واقعگرا شناخته می شود . این نویسنده نامدار روسیه که همیشه مساله دین، اخلاق و عدالت، برایش دغدغه بوده است در کتاب “پدرسرگی” سعی می کند به مساله سرنوشت انسان و تاثیر انتخاب آدمی بر آنچه که برایش اتفاق می افتد، بپردازد و به خاطر همین هم داستانی را به رشته تحریر در می آورد که به آفات روح و تله هایی که روان بشر را درگیر کرده، اشاره می کند.

 

 

داستان پدرسرگی

 

داستان کتاب پدرسرگی در مورد پرنس جوانى است به نام “استپان کاساتسکی” که به دلیل رشادت ها و هیکل قوی و زیبایش، آجودان تزار نیکلای اول، می شود. به خاطر پیشرفت های زیاد استپان، اطرافیانش  تصور می کنند که او آینده‌اى درخشان، در ارتش و البته در زندگی اش خواهد داشت.

 

استپان به عنوان جوانی که در زندگی همیشه به دنبال این بود که از بقیه بالاتر باشد برای ازدواجهم از همین حس برتریت طلبی بهره می برد و یکی از زیبا ترین دختران شهر را که از خانواده ای رده بالا بود، انتخاب می کند؛ ولی درست یک ماه قبل از ازدواج می فهمد که نامزدش قبلا معشوقۀ تزار بوده است، این مساله به قدری باعث ناراحتی استپان جوان می شود که نامزدى ‌اش را بلافاصله به هم مى‌ زند و به خاطر شدت اندوه و سرخوردگی مدتی از اطرافیانش دور می شود و بعد وارد صومعه مى‌ شود.

 

استپان جوان که در لباس رهبانیت هم همچنان جاه‌طلب وعاشق شهرت و افتخار است، نمى ‌تواند بر جاه طلبی هایی که قلب و روحش را تیره کرده  پیروز شود. او پس از آنکه در صومعه‌هاى مختلف زندگانى مى‌ کند، بالاخره در مکانی معتکف مى ‌شود. مدت زیادی نمی گذرد که شهرت تقدس کشیش جوان که حالا دیگر به “پدرسرگی” معروف شده بود در همه جا مى ‌پیچد و مردم از همه سو به زیارت او مى ‌آیند.

 

در این بین شبی زنى جوان، زیبا و ماجراجو با دوستانش بر سر شکستن زهد و تقوای پدرسرگی شرط می بندد و به بهانۀ اینکه در راه گم شده در کلبه پدر سرگی می رود و تقاضا می کند که پدر تا صبح به او جا بدهد . پدر سرگى قبول می کند ولی وقتی با حرکات و صحبت های اغواگرانه زن روبرو می شود گیج می شود و احساس می کند که  نزدیک است تسلیم وسوسه‌ اش شود، پس براى اجتناب از ارتکاب گناه، در آن شب سرد از خانه خارج می شود و با تبر یکى از انگشتان خود را قطع مى‌ کند…. زن با دیدن این صحنه به کلى دگرگون می شود، خجالت می کشد و گریه کنان فرار مى ‌کند و چندى بعد هم به خاطر تاثیری که این واقعه در زندگی اش می گذارد، به صومعه ‌اى پناه مى‌ برد ولی این، تازه شروع داستان پدرسرگی است…

 

 

نگاه به زنان

 

در کتاب “پدرسرگی” نگاه تولستوی نسبت به زنان، با توجه به کمرنگ شدن دین و اخلاقیات در آن برهه زمانی در روسیه نگاه منصفانه ای است. ما در این داستان با سه زن روبرو می شویم اولی نامزد استپان است که در نگاه اول دختری ایده آل و مناسب به نظر می رسد، این دختر در بین مردم به عنوان دختری زیبا، با خانواده ای والا مقام شناخته می شود ولی در ادامه داستان مخاطب می بیند که به خاطر پنهان کردن روابط نامشروع گذشته اش، قلب و غرور نامزد خود را می شکند و باعث می شود اعتماد استپان به زنان از بین برود و دور زندگی خانوادگی را خط بزند. این زن در واقع نماینده قشر مرفه و اشرافی جامعه است که به خاطر درگیری با فساد و دنیا طلبی هرچند ظاهر خوبی دارد ولی از درون پوسیده است و نمی تواند مایه نجات باشد.

 

دومین زن در داستان پدرسرگی همان زنی است که برای فریب پدر با دوستان خود شرط می بندد و در نهایت هم تارک دنیا می شود. این زن که به نوعی نماینده قشر متوسط جامعه است، هرچند سقوط کرده ولی میل به بازگشت به ارزش ها را دارد. تولستوی  در واقع شدت افول دین و ایمان را در تمام اقشار جامعه اش با زنانی که دیگر پاکدامن نیستند نشان می دهد و در عین حال چون این سقوط را موقتی می داند به هیچ کدام از این زن ها هویتی در داستان نمی دهد و هر دو آن ها در واقع به خاطر برخوردی که در زندگی استپان یا همان شخصیت اصلی دارند، در داستان حضور پیدا می کنند.

 

 

تاثیر زنان در روند داستان

 

در داستان پدرسرگی مخاطب در ابتدا با جوانی روبرو است که مثل خیلی از جوانان هم سن خودش ( بدون در نظر گرفتن شرایط زمان و مکان) آرزوهای بزرگی در سر دارد و به دنبال جاه طلبی های خود است.

 

این جوان برای بیشتر مردم شخصیت قابل درک و جذابی دارد، بخصوص این که استپان برای رسیدن به آرزوهایش به سمت ازدواجی می رود که در آن، دخترهم جذابیت ظاهری دارد و هم دارای شرایط خانوادگی بسیار مطلوبی است. تا اینجای ماجرا برای خواننده داستان کاملا قابل فهم و جذاب است ولی از زمانی که پرده ها فرو می افتد و این جوان متوجه حقیقت زیر داستان دختر مورد علاقه اش می شود، داستان رنگ و بوی تازه ای به خود می گیرد و استپان جوان انتخابی می کند که مسیر زندگی اش را بکل تغییر می دهد و در واقع این زنان هستند که هر بار مسیری جدید را برای زندگی این مرد به وجود می آورند و این اتفاق با نامزد استپان شروع می شود و با زنی که برای فریبش به کلبه اش پناه می آورد، ادامه پیدا می کند…

 

 

رضایت خداوند، همه چیز است

 

تولستوی در کتاب پدرسرگی هم مانند دیگر کتاب های دوران پختگی اش، به مساله دین و تاثیر تقوا در زندگی می پردازد.

 

در داستان پدر سرگی تولستوی سعی کرده با دیدی واقعگرا از تاثیر انتخاب آدمی بر سرنوشت بگوید و آفات روح یک انسان را که موجب از بین رفتن ایمان و کاشتن تخم شک در دل ها می شود، را به تصویر بکشد و بگوید، تنها کاری موجبِ رضایت پروردگار را فراهم می کند که خالصانه برای خدا و خدمت به خلق خدا باشد. برای مثال درقسمتی از  کتاب پدر سرگی، تولستوی اینطور می نویسد:

 

” چه مقدار از اعمال من برای خداست و چه مقدار برای جلب رضایت بندگان؟ خدا و خدمت او را بهانه کردم و چشم به مردم داشتم… یک کار نیک، یک پیاله آب که بی طمعِ پاداش به تشنه ای داده شود، ارجمند تر از همه کارهای من است…”

 

تولستوی در ادامه داستان، با استفاده از زندگی فروتنانه و خدمت به خلق، پدر سرگی را از آفاتی که ایمانش را تهدید می کرد، نجات می دهد. به خاطر همین هم در روند داستانش این مساله را به تصویر می کشد که کسی سعادتمند واقعی است که کمتر برای رضایت و خوشایند دیگران، وقت صرف کند و به جایش برای خدا، به خلق خدا توجه داشته باشد.

 

در یکی از قسمت های زیبای کتاب تولستوی راز رهایی پدرسرگی را از تمام شک هایش اینطور بیان می کند:

“پدر سرگی از خود پرسید: آیا به راستی ذره ای نیت صادقانه نسبت به خدا در دل من بود؟ و جوابش این بود: بله، بود، اما هر چه بود با علف هرز شهرت خواهی و شهوت نام، در چشم مردم، پوشیده و آلوده شده بود. بله، برای کسی که مثل من برای کسب نام در نظر مردم زندگی کرده، خدا وجود ندارد. اما من از این پس به جست و جوی خدا خواهم رفت.”

 

کتاب پدرسرگی در ایران با ترجمه های مختلف توسط ناشران در اختیار مخاطبین قرار گرفته است خواندن این رمان زیبا را به شما توصیه می کنیم.

پاسخی بگذارید