توجه امامان معصوم به پوشش خود در منزل

ما بعد از ازدواج، مهریّه همسران مان را پرداخت می کنیم و آن‌ها هر چه دوست داشتند، برای خود خریداری می کنند...
۲۸ خرداد ۱۳۹۸

 

پرهیز از شلختگی و بی نظمی، پوشیدن لباس های نظیف و پاکیزه، رسیدگی به ظاهر مانند شانه زدن مو و محاسن،استعمال عطر و بوی خوش و … از جمله سفارش های اسلام است و موجب تحکیم خانواده و ازدیاد محبت همسران به یکدیگر می شود؛ زیرا که در سرشت هر مرد و زنی، زیبایی خواهی و آراسته ‏گری نهفته است؛ و زن و شوهر باید خود را برای یکدیگر بیارایند و ظاهر خود را جذّاب و دوست داشتنی و زیبا نمایند و مردان و زنان باید به این نکته توجه نمایند که نوع پوشش و چگونگی ظاهرشان باید مطابق میل همسران شان باشد، پیش گرفتن چنین رفتاری علاوه بر اینکه علاقه طرفین را نسبت به هم افزایش می دهد عفّت و پاکدامنی را نیز در جامعه تقویت می ‏کند.

 

 

پیغمبر اکرم مردی را دیدند که ژولیده مو، کثیف و بد ترکیب بود فرمودند: «استفاده از نعمت های خدا جزء دین است.»[۱] و در سخنی دیگر فرمودند :« آدم کثیف، بد بنده ای است»[۲]

 

 

امامان  در برابر همسرانشان  چگونه خود را می آراستند

 

امامان علیهم‏السلام، به آراستگی ظاهر خود در مقابل همسر شان توجّه خاصّی داشتند و سفارشات آموزنده ای درباره زینت ‏های مناسب برای آراستن مردان در مقابل همسران شان داشته اند و همواره تأکید کرده اند که در این امر کوتاهی نشود.

 

توصیه به شستن و شانه زدن موی سر و محاسن، خوش‏بو کردن بدن با عطر، اصلاح سر و صورت، کوتاه کردن ناخن انگشتان، خضاب و رنگ کردن موی سر و صورت، زایل کردن موهای زاید بدن، سرمه کشیدن، روغن زدن به مو و مسواک زدن و… در همین راستا است، که روایات زیر نیز مؤید این مطلب می باشد.

 

 

۱- امام صادق علیه السلام فرمود:

 

«در روابط بین زن و شوهر، برای مرد سه ویژگی لازم است که یکی از آن‌ها داشتن ظاهر آراسته در برابر دیدگان زن است و برای زن نیز سه ویژگی لازم است که یکی از آن‌ها آراستگی در برابر شوهر است. »[۳]

 

 

۲ ـ امام باقر علیه السلام نیز در روایتی می فرماید:

 

«أَلنِّساءُ یُحِبْنَ أَنْ یُزَیِّنَ الرِّجالُ فِی مِثْلِ ما یُحِبُّ الرِّجالُ أَنْ یَرَی فِیهِ النِّساءُ مِنَ الزِّینَهِ.
همان گونه که مردها دوست دارند زن خود را زینت شده ببینند، زن ها نیز دوست دارند شوهر خود را آراسته ببینند.»[۴]

 

 

۳- امام رضا(ع) می فرمایند:

«لقد ترک النساء العّفه لترک ازواجهن التهیه لهُنّ ؛(۳) چه بسا که بی توجهی مرد به آراستگی ظاهر سبب گردد که زن از پاکدامنی فاصله بگیرد.»[۵]

 

 

۴– «حسن بن جهم ـ از دوستان امام کاظم علیه‏السلام ـ گوید:

 

آن حضرت را دیدم که موهای خود را خضاب کرده است، گفتم: فدایت شوم، شما هم خضاب می‏کنید حضرت فرمود: آری، اصلاح و مرتّب بودن وضع، بر عفّت زنان می‏افزاید. زنانی بودند که پاکدامنی را رها کردند به این دلیل که شوهرانشان اصلاح و مرتّب بودن خود را رها کردند.

سپس فرمود: دوست داری همسرت را در حالی همانند حال خودت که خود را آراسته ننموده ‏ای، ببینی؟

گفتم: نه!  فرمود: او نیز چنین است .

آنگاه فرمود: نظافت و استعمال بوی خوش و اصلاح مو، از اخلاق پیامبران است. »[۶]

 

 

۵- «یکی از دوستان امام باقر علیه‏السلام به نام حکم بن عتیبه می ‏گوید:

 

در خانه ‏ای زیبا و آراسته خدمت آن حضرت رسیدم، لباس زیبا و رنگینی پوشیده بود که آثار رنگ لباس بر دوش حضرت دیده می ‏شد. خیلی شگفت ‏زده شدم. گاهی، به خانه نگاه می ‏کردم، گاهی به وضع لباس آن حضرت!

حضرت علیه‏ السلام فرمود: این حالت، چطور است؟

عرض کردم: چه بگویم از این لباسی که به تن کرده‏ اید؟ که این لباس، مربوط به افراد نوجوان است.

حضرت فرمود: ای حکم! چه کسی زینت ‏ها و چیزهای پاکیزه ‏ای را که خداوند برای بندگانش آفریده است، حرام کرده؟ این‌ها از چیزهایی است که خداوند برای بندگانش آفریده است؛ اما این خانه که  مربوط به همسر من است و من تازه ازدواج کرده‏ ام. لباسی که مشاهده می‏‌می کنی و همچنین حضور من در این خانه، به خاطر همین موضوع است . »[۷]

 

 

۶- حسن زیّات می گوید:

«روزی همراه با دوستم نزد امام باقر علیه السلام رفتیم. آن حضرت در اتاقی آراسته نشسته بود، در حالی که لباسی خوش رنگ بر تن داشت و ریش خود را کوتاه کرده و سورمه کشیده بود. ما از آن حضرت چند سؤال کردیم و پس از شنیدن پاسخ ها برخاستیم.

حضرت فرمود: «حسن، فردا با دوستت نزد من بیا.» فردای آن روز که نزد ایشان رفتیم، در اتاقی بسیار ساده نشسته بود که تنها حصیری در آن دیده می شد و خود نیز لباسی خشن بر تن داشت. پس به دوست من رو کرد و فرمود: «دیروز که شما نزد من آمدید، من در اتاق همسرم بودم. دیروز، روز او بود و اتاق و وسایل درون آن نیز متعلق به او بود، من نیز خود را برای او آراسته بودم؛ زیرا بر من لازم است همان گونه که او خود را برای من آرایش می کند، من نیز خود را برای او بیارایم. پس گمان خطا مکن.»

دوست من عرض کرد: قربانت گردم! به خدا سوگند در ذهنم تصور خطایی ایجاد شده بود، ولی اکنون خداوند آن تصور را از میان برد و دانستم که حق در کلام شماست.»[۸]

 

 

۷- در همین زمینه حسن بن جهم می گوید :

دخلت علی ابی الحسن (علیه السلام) و هو مخضب بسواد. فقلت: جعلت فداک قد اختضبت بالسواد؟ قال: ان فی الخضاب اجراً. ان الخضاب و التهیئه مما یزید فی عفه النساء ولقد ترک النساءالعفه لترک ازواجهن التهیئه لهن ؛ ابن جهم می گوید: نزد امام رضا (علیه السلام) رفتم و او موهایش را رنگ سیاه زده بود. گفتم :فدایت شوم، با رنگ سیاه موهایت را رنگ کردی؟ فرمود: در رنگ آمیزی مو پاداش است. رنگ کردن موی و آمادگی (با آراستن ظاهر) از چیزهایی است که پاکدامنی زنان را افزون می سازد. زنان پاکدامنی ها را رها کردند چون همسرانشان خود را برای ایشان آماده نکردند.(۹)

 

 

۸-همچین امام رضا (ع) استفاده از عطر را باعث انبساط روحی دانسته می فرماید: «چهار چیز است که دل را باز می کند و غم را از بین می برد: عطر زدن، عسل خوردن، سوارى کردن و به سبزه نظر کردن!» و نیز در توصیه ای دیگر به مردم می فرمایند: « برای مرد سزاوار نیست که استفادی هر روزه از بوی خوش را ترک کند پس اگر نتوانست، یک روز در میان و باز اگر نتوانست، در هر جمعه خود را خوشبو سازد و هیچ گاه این عمل را رها نکند.(۱۰)

 

 

 

توجّه به خواستِ همسر

 

امام حسین علیه السلام به خواست، علاقه و حسّ زیبایی دوستی همسرش، توجّه خاصّی می نمود و برخی اوقات به همین خاطر با انتقادات اصحاب و دوستان خود رو به رو می شد؛ ولی به خواستِ طبیعی و مشروع همسر خویش احترام می گذاشت.

 

 

جابر از امام باقر علیه السلام نقل می کند:

 

عدّه ای بر امام حسین علیه السلام وارد شدند؛ ناگاه فرش های گران قیمت و پشتی های فاخر و زیبا را در منزل آن حضرت مشاهده نمودند. عرض کردند: ای فرزند رسول خدا! ما در منزل شما وسایل و چیزهایی مشاهده می کنیم که ناخوشایند ماست (وجود این وسایل در منزل شما را، مناسب نمی دانیم.)! حضرت فرمود: اِنّا نتزوِّج النّساءَ فنُعطیهنّ مهورهنَّ فیشترین ما شئنَ لَیس لَنا منه شی ءٌ؛ ما بعد از ازدواج، مهریّه همسران مان را پرداخت می کنیم و آن‌ها هر چه دوست داشتند، برای خود خریداری می کنند. هیچ یک از وسایلی که مشاهده نمودید، از آنِ ما نیست.»۱۱

 

 

در روایت دیگر نقل شده که از امام صادق علیه السلام سؤال شد: آیا خرید جواهرات برای زینت بچّه ها درست است؟ حضرت فرمود: «علیّ بن الحسین علیه السلام برای بچّه ها و همسرانش زیورآلات از نوع طلا و نقره تهیه می کرد و آن‌ها را با آن زیورها می آراست.»۱۲

 

از این روایات و نظایر آن، به خوبی استفاده می شود که امام سجّاد علیه السلام به حسّ زیبایی دوستی همسر خود احترام می گذاشت و امکانات لازم را در حدّ متعارف آن زمان، برای آن ها فراهم می نمود.

 

 

توجه مردان به نیازهای همسرانشان

 

با دقّت در روایات مذکور، روشن می شود که امامان معصوم علیهم السلام چه اندازه به آرایش و زینت خود برای رعایت حال همسرانشان توجّه داشتند؛ تا جایی که گاهی اوقات دوستان و اصحاب آن‌ها به شدّت شگفت زده شده و نسبت به وضع لباس و خانه آن‌ها پرسش می کردند. شاید آن بزرگواران با چنین رفتاری می خواستند با آداب و رسوم غلط و بی توجّهی به همسر مبارزه کنند و منطق صحیح اسلامی را برای شیعیانشان ترسیم نمایند.

 

و آنچه در روایات ملاحظه می ‌شود، تقید انسان به پوشش پاکیزه است، نه پوشش تجملی و پر رزق و برق که مایه فخر فروشی، اسراف و تحقیر دیگران و خود بزرگ بینی است.

 

منبع: مجله فرهنگ کوثر شماره ۵۹

 

۱_ شافی ، ج ۱ ، ص ۲۰۸

۲_ همان

۳_ بحار الانوار ، ج ۷۸، ص ۲۳۷

۴_ همان ، ص ۱۰۱

۵_ همان

۶_ وسایل الشیعه، ج۱۴، ص ۱۸۳، کافی، ج۵ ، ص ۵۶۷، ح ۱

۷_ کافی ج ۶، ص ۴۴۶، ح ۱

۸_ کافی، ج ۶، ص ۴۴۸و ۴۴۹، ح ۱۳ و نهج الفصاحه، ص ۷۲، ش

۹ _ بحارالانوار: ج ۷۳ ، ص۱۰۰

۱۰_ بحارالانوار، ج۷۳، ص۱۴۰

۱۱_ کافی، ج ۶، ص ۴۷۶، ح ۱

۱۲ _ همان، ص ۴۷۵، ح ۱

دیدگاهتان را بنویسید