حدیث فواطم؛ زنانه ترین روایت از واقعه غدیر

نام راویان که جز یک مورد، همه فاطمه هستند؛ ازاین‌رو این روایت را به نام حدیث فواطم (فاطمه‌ها) می‌نامند...
۲۹ مرداد ۱۳۹۸

 

 

تأثیرگذاری زنان در طول تاریخ و در شناساندن فرهنگ شیعه غیرقابل‌انکار است. اسلام، با تمام تأکیدی که بر رعایت کلیه جوانب و حدود حضور و ارتباط زنان دارد، هیچ‌گاه مانع تحرکات دینی، علمی، فرهنگی و حتی سیاسی آنان نشده است. حمایت‌های علنی و سازنده حضرت زهرا (س) پس از پیامبر (ص)، برای تثبیت و ادامه‌یافتن دین الهی و امامت امیر مؤمنان علی (ع)؛ همچنین پیامبری حضرت زینب (س) پس از واقعه عاشورا و حضور حضرت فاطمه‌معصومه (س) به دنبال برادر در ایران، تنها نمونه‌هایی از این حضور سازنده است.

 

 

زنان در خاندان ائمه همواره از دانش بهره فراوان برده و عالمه بودند به طوری که در تاریخ اسامی آن ها ثبت و ضیط شده است. از حضرت زهرا (س) که در دامان پیامبر رشد یافت و در ادمه در کنار حضرت علی (ع) دختری را در دامان خود رشد داد که عالمه غیر معلمه بود و در ادامه دختران و حتی عروس های این خاندان در کنار ائمه در رساندن پیام دین نقش بسزایی داشتند. یکی از این نقش ها نقش روایت گری است. روایاتی که در کتب شیعه و حتی سنی، نه‌تنها بیان‌شده است، که مورد استناد و استفاده نیز قرار می‌گیرد. روایاتی که علی‌رغم محتوای همگانی‌شان، به جهت آن‌که سلسله راویان برخی از آن‌ها تنها زنان‌اند، زنانه‌ترین روایات به شمار می‌روند. یکی از این روایات حدیث غدیر است .

 

 

 حدیث غدیر

از فاطمه دختر على بن موسی‌الرضا علیه‌السلام

از فاطمه معصومه دختر موسی کاظم علیه‌السلام

از فاطمه دختر جعفر صادق علیه‌السلام

از فاطمه دختر محمدباقر علیه‌السلام

از فاطمه دختر علی بن حسین علیه‌السلام

از أم کلثوم دختر امیر مؤمنان علیه‌السلام

از مادرش فاطمه‌زهرا؛ دخت رسول گرامی اسلام (ص) نقل‌شده است: «أنسیتم قول رسول‌الله صلی‌الله علیه‌و‌اله‌و‌سلّم، یوم غدیر خم: من کنت مولاه فعلی مولاه.» و قوله صلی‌الله علیه و اله و سلّه: «انت منی بمنزله هارون من موسی علیه‌السلام.» (۱)

 

حضرت فاطمه‌معصومه (س)، به نقل از حضرت زهرا (س) فرمودند: آیا فراموش کردید سخن رسول خدا را که در روز غدیر خم فرمود: «من مولای هرکه هستم، علی هم مولای او است.» و همچنین فرمود: «تو (علی) برای من مانند هارون برای موسی هستی.»

 

چند نکته در این روایت قابل تأمل است:‌ اول آنکه، سلسله راویان این حدیث زنان‌اند: فاطمه دختر امام رضا علیه‌السلام، فاطمه معصومه دختر امام موسی کاظم علیه‌السلام، فاطمه دختر امام صادق علیه‌السلام، فاطمه دختر امام باقر علیه‌السلام، فاطمه دختر امام سجاد علیه‌السلام، فاطمه دختر امام حسین، ام‌کلثوم و حضرت فاطمه سلام‌الله علیها؛ به‌طوری‌که شاید بتوان این حدیث را زنانه‌ترین روایت موجود دانست.

 

نکته بعد، نام راویان است که جز یک مورد، همه فاطمه هستند؛ ازاین‌رو این روایت را به نام حدیث فواطم (فاطمه‌ها) می‌نامند. مطلب دیگر آن است که راویان، همه از بنی‌هاشم و دختران معصوم‌اند و البته هر یک عمه راوی بعد هستند و مسئله‌ای که از همه مهم‌تر است، نقل این روایت در کتب اهل سنت است. (۲)

 

 

سایت با حجاب

 

۱٫ امینی، الغدیر، ج۱، ص۱۹۶-۱۹۷٫
۲٫ ابوالخیر شمس الدین محمد بن محمد بن جزرى شافعى، اسنى المطالب فى منافب سیدنا على بن ابى طالب.

 

 

پاسخی بگذارید