مارتین دوگار نویسندهِ چالش بین دین و دنیا

رمان هایی که رهبر معظم انقلاب آن ها را مطالعه کرده است
۲۷ خرداد ۱۳۹۷

 

 

روژه مارتین دوگار، نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات است که دردنیای ادبیات کلاسیک نامی پرآوازه ای دارد. این نویسنده شاهکارش یعنی رمان «خانواده تیبو» را درهشت جلد و طی ۲۰ سال نوشت ودرواقع هدفش از نوشتن این کتاب نشان دادن طبقات مختلف جامعه فرانسه‌ آن دوران وعقاید مسیحیت درمیان مردم جامعه بود.

دوگارهمواره به خاطرتفکراتش مورد توجه اندیشمندان و بزرگان در زمان های مختلف بوده است و آیت الله خامنه ای هم خواندن رمان های این نویسنده بزرگ را توصیه کرده اند.

 

 

سرآغاز و تأثیرپذیری ها

روژه مارتن دوگار متولد ۲۳ مارس ۱۸۸۱ در فرانسه است. او در خانواده‌ای مذهبی سنتی پرورش یافت و بزرگ شد.دوگار ازهمان دوران کودکی به کتاب و کتابخوانی علاقمند بود و پس از آشنایی با «لئو تولستوی» ومطالعه کتاب «جنگ و صلح» به صورت جدی تصمیم گرفت وارد دنیای ادبیات شود و برای افزایش مهارت در نویسندگی، به دانشکده ادبیات رفت؛ اما تحصیلاتش را دردوره لیسانس رها کرد و تصمیم گرفت به جای یادگیری آکادمیک ادبیات، خط‌ شناسی بیاموزد.

هرچند که تحصیلات دوگار بعد ازرها کردن دانشکده ادبیات خیلی با نویسنده شدن ربط پیدا نمی کرد اما این نویسنده سخت کوش دست ازمطالعه و تلاش برای نوشتن بر نداشت.

 

 

ازدواج و شروع نویسندگی

دوگار ۲۵ سال داشت که با دختری نجیب و زیبا به نام «هلن فوکالت» آشنا شد و دیری نگذشت که این عشق به  ازدواج انجامید و حدود یک سال بعد روژه و هلن از این ازدواج صاحب یک دختر شدند.

با وجود این همه تغییرآن هم در مدت یک سال و مشغله ازدواج و فرزند و… هم نتوانست خللی دررویاهای این نویسنده جوان ایجاد کند ودر نهایت درهمان سال های اولازدواجش بود که روژه درادبیات فعالیت خود را شروع کرد و با نوشتن رمان «زندگی سِنت» به صورت رسمی وارد دنیای نویسندگی حرفه ای شد.

 

 

دوستی و کار

مارتن دوگار در سال ۱۹۱۳ نخستین نمایشنامه خود با نام «وصیت‌ نامه پدر لو لو» را نوشت که اجرای آن توسط «ژاک کوپو» هنرمند معروف آن دوران به رابطه‌ نزدیک و دوستانه میان این دو هنرمند انجامید.او چندی بعد پی برد که نوشتن نمایشنامه آن‌ چنان برایش رضایت ‌بخش نیست، پس باردیگر به رمان‌نویسی روآورد، اما همچنان دوستی خود را با کوپوواهالی تئاتر حفظ کرد.

 

چند سال بعد، «دوگار» رمان موفق «ژان باروا» را نوشت که انتشارآن زمینه آشنایی‌اش با «آندره ژید» را فراهم ساخت. این رمان به بررسی نقش مدرنیته درعقاید مذهبی جدید می ‌پردازد که از زمینه‌های سست شدن پایه‌های کلیسا در حکومت آن سال‌ها بود. با درپیش گرفتن این روند در رمان‌های بعدی، «دوگار» یکی ازنخستین نویسندگانی محسوب شد که مدرنیته را وارد ادبیات کرد.

 

 

خلق شاهکارها

پس ازپایان جنگ جهانی اول «دوگار» تصمیم به نوشتن رمان بلند کرد. در همان سال ها درتصادف شدیدخودرومجروح شد. در دوران بیماری و استراحت مجال یافت تا دربارهٔ طرح ابتدایی رمان هایش بیاندیشد و درنتیجه ازطرح های قبلی دست برداشت. مهم ترین رمانی که دوگار در این دوران توانست طرح اولیه اش را کامل کند  رمان مشهور «خانواده تیبو» بود که آن را در هشت جلد و طی ۲۰ سال نوشت.

 

ایده‌ خلق این اثر از خاطرات هشت‌سالگی او و زمان اقامتش در «مزون لفیت» فرانسه به ذهنش رسید.این رمان، داستان زندگی دو برادراست که درآن نویسنده توانسته طبقات مختلف جامعه فرانسه‌ آن دوران وعقاید مسیحیت درمیان مردم جامعه را به تصویر بکشد.دوگارکه نوشتن این رمان را از سال ۱۹۲۰ آعاز کرد، دو جلد پایانی آن را با تمرکز بر تاثیرات جنگ جهانی در زندگی مردم و با به تصویر کشیدن جدایی میان دو قهرمان داستا‌ن به پایان برد.

 

 

فصل ها و حوادث مختلف

دفترچه خاکستری، ندامتگاه، فصل گرم، طبابت، سورلینا، مرگ پدر، تابستان ۱۹۱۴ و سرانجام، نام فصل های مختلف این رمان شگفت انگیز است.

دوگارپس از این رمان بزرگ با رمان «تابستان ۱۹۱۴» و با به تصویر کشیدن حوادث جنگ جهانی اول نشان داد که جنگ و جناح ‌بندی‌های سیاسی پس از آن هرگز نمی ‌تواند جلو خلق آثار ادبی را بگیرد. در سال ۱۹۳۷ و پس ازانتشار این رمان بود که موفق به کسب جایزه نوبل ادبیات شد که مصادف با جنگ جهانی بود.

 

 

نظر رهبر انقلاب

خانواده تیبو درادبیات نقش مهمی را ایفا کرد و تأثیر بسزایی بر تفکر آن زمان داشت، این تأثیر به قدری عمیق بود که رهبر انقلاب آیت الله خامنه ای در مورد رمان خانواده تیبو می فرمایند:

“من کتابی را از روژه مارتین دوگار نویسنده‌ ی فرانسوی که رمانی نوشته به نام خانواده‌ی تیبو خوانده ‌ام. به فارسی هم ترجمه شده ومن چون با این نوشته‌های هنری از قدیم آشنا بوده‌ام، گاهی اوقات این چیزها را می‌ بینم و نکات مهمی در این‌ها پیدا می ‌کنم.

این ظاهراً از اومانیست‌های قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم است. این انسانیت ‌گراها که معتقد بودند عشق به انسان و انسانیت وعلاقه و وجدان انسانی می‌ تواند پرکننده‌ی خلاء اندیشه‌ ی مذهبی و ایمان مذهبی و جاذبه‌ ی مذهبی باشد، این‌ها قبل از رواج مارکسیسم خیلی کتاب می‌ نوشتند و این روژه مارتین هم جزو آن‌هاست که خیلی خوب در کتابش قضیه را تشریح می‌ کند.

البته نه این که بخواهد این را بگوید بلکه از زبان قهرمان داستانش که در هنگام یکبیماری لاعلاج با خودش فکر می‌ کند فایده تلاش من چه بود، یادداشت‌هایش رامی ‌نویسد، حقایقی را که تفکراومانیستی به انسان می ‌دهد و آن احساس ناگزیراین تفکراومانسیتی را کاملا مشخص می‌ کند و آن جا کاملا می ‌شود این را فهمید. اومی ‌گوید فایده‌ی زندگی کردن همین است که تو لذت ببری! واقعاً طبق تفکر جهان بینی مادی جز این هم چیز دیگری نیست.”

 

 

مخالفت با کلیسا

دوگار از جمله نویسندگانی بود که ایرادات زیادی به مذهب کاتولیک که مذهب خانوادگی خودش بود وارد می کرد او درجایی در مورد نظریاتش در مورد کلیسا و کاتولیک واتیکانی گفته است:

” مذهب کاتولیک واتیکانی به‌ صورتی ‌که فعلاً شکل گرفته است برای بسیاری از نفوس با فرهنگ و برای تمام نفوسی که آگاهی‌های عمیق دارند مردود است. خدایی که به ما نشان می ‌دهند به‌ طرز بسیارحقیری جنبه‌ی انسانی دارد. امروز,اعتقاد به یک خدای شخصی, به یک خدای شاه مانند به خدایی که عالم را ساخته است, اعتقاد به گناه و جهنم … آهان, نه! این مذهب دیگر درخور ما نیست دیگر چه جوری بگویم … ما را که تشنه‌ ی کمال هستیم, سیراب نمی‌کند. اعتقادات بشر هم مانند هر چیز دیگر تابع روند تکامل است؛ پیش می‌ رود. از آن‌چه خوب است به ‌سوی خوب ‌تر می ‌رود.خوب دیگر, دین باید ضرورتاً با معرفت هر عصر انطباق یابد. واتیکان اشتباه می‌ کند که در برابر این انطباق مقاومت می‌کند.”

 

 

جملات زیبای دوگار

“هیچ‌ کس کرتر(ناشنوا تر) از کسی نیست که نمی‌خواهد بشنود.”

” تمام هستی یک نوع جنگ است؛ زندگی یعنی پیروزی آن‌که پایداری می‌کند…”

 “خیلی خوب می ‌دانم که زندگی چیست, چه بازار مکاره‌ای است زندگی!… نیکی, وظیفه, فضیلت, از این حرف‌ها! پوششی بر غریزه‌های خودپرستانه ‌مان,فقط این واقعیت دارد! اوه آدمک‌ها!”

 “در نظر بگیریم که پنجاه سال دیگر قضیه‌ های زندگی آدمی فقط ماجرای کوچکی خواهد بود از مبارزه عقل بشر بر ضد احساساتی که او را کور می ‌کند؛ فقط لحظه ‌ای خواهد بود و نه بیشتر از مسیر کند و اعجاب‌آور بشر به ‌سوی نیکی بیشتر.”

در مقالات بعدی به بررسی برخی از آثار این نویسنده خواهیم پرداخت…

 

تحریریه سایت باحجاب_ فاطمه قاسم آبادی

دیدگاهتان را بنویسید