8 تاثیر عجیب موسیقی در کلام معصومین و دانشمندان غربی

۱۸ شهریور ۱۳۹۷

 

هزاران سال از ساختن و نواختن اولین آلت موسیقی توسط شیطان و خوانندگی قابیل در روز وفات آدم علیه السلام می گذرد؛ اما هنوز موسیقی و نواختن با انواع آلات و بردن اذهان در تخیل و رویا بهترین وسیله برای تسلط بر اعصاب و نیروی فکر ملت ها توسط استعمار گران محسوب می شود. تمدن امروز موسیقی را یکی از ضروریات زندگی جلوه داده و از آن تحت عنوان وسیله ای برای درمان بیمار ها و کسب آرامش یاد می کند و انسان امروز در جستجوی آرامش گمشده، خود را به نوای مسحور کننده شیطان می سپارد، غافل از این که تنها راه کسب آرامش در ارتباط عمیق با خداوند میسر خواهد شد؛ آرامشی که ائمه(ع) هر یک در زمان خود مردم را به آن تشویق کرده و از سپردن خود در این دام شیطانی بر حذر می داشتند.

 

امروز این نه تنها سخن امامان معصوم ما است که احوالات برخی از موسیقدانان دنیا و کلام دانشمندان این حرفه خود حجت آشکاری برای کسانی است که برای هر کاری نیاز به تایید آن توسط علم روز دارند و امروز علم ثابت کرده که این اصوات نه تنها بشر را به آرامش نمی رساند بلکه گاه سبب جنون می شود. در این نوشتار به بررسی موسیقی حرام و آثار آن در زندگی انسان  که در احادیث تحت عنوان غنا از آن یاد می شود می پردازیم:

 

 

سابقه موسیقی در ایران

 

علامه شهید مطهری (ره) در ارتباط با سابقه موسیقی در ایران بیان می دارد: «غِناء و موسیقی در ایران سابقه بسیار طولانی دارد. به طوری که به نقل از کتاب “تاریخ ایران “بهرام گور از هند دوازده هزار رامشگر(خواننده) و نوازنده آورد و در شهرهای مختلف ایران تقسیم کرد. همچنین ایشان به نقل از کتاب “فجر اسلام” بیان می دارند که اعرب با موسیقی و غِناء جز به صورت ساده آشنا نبودند و پس از امتزاج با ایرانیان، لهو و غِناء به سرعت در میان آن ها انتشار یافت … برعکس ائمه اهل بیت علیهم السلام به شدت با غنا و موسیقی مخالفت می کردند.»(۱)

 

همچنین مرحوم دهخدا در کتاب لغت نامه خود می نویسد: «موسیقی از ایران به عرب منتقل شد و از آنجا در زمان حَکَم بن هِشام به توسط زرقون (زرگون) و عیون به اندلس و از اندلس به دیگر قسمت های اروپا رسید.»(۲) اما با وجود آن که ایرانیان اهل فن غنا و موسیقی بودند و در آن کار سابقه‌ای زیادی داشتند و مغنیان معروف آن عصر بیشتر ایرانی بوده‌اند؛ اما با پذیرفتن دین اسلام و از آنجایی که غنا و موسیقی به شدت از سوی اهل البیت علیه السلام مذموم و حرام تلقی می شد، بیش از سایر ملت‌ها پرهیزگاری داشته و از آن دست برداشتند.

 

 

علّت حرام بودن موسیقی

 

از مجموع آیات و روایاتی که در مورد غنا و موسیقی می توان دریافت که شیطان اولین کسی است که موسیقی را ایجاد کرد و مدیریت مجالس رقص را برعهده گرفت و طبق اظهارنظر خودش اوست که به این مجالس رونق می‌بخشد تا به وسیله این دو مردم را از یاد حضرت حق تعالی غافل سازد و به طرف گناهان بکشاند. امام صادق (ع) در این رابطه می فرمایند: «هنگامی که آدم(ع)از دنیا رفت ابلیس و قابیل از مرگ او اظهار شادمانی کردند و در زمین به هم پیوستند برای همین شیطان اولین آلت موسیقی را به شکل طنبور اختراع نمود و شروع به نواختن کرد و قابیل با شنیدن نوای ساز شیطان اقدام به خوانندگی نمود پس هرچه در زمین از این قبیل وسائل باشد که مردم از آن لذت می برند از همان زمان منشإ می گیرد.»(۳)

 

اگر مردمی موسیقی و رقص در مجالس جشن و زندگی روزمره شان رایج شد و از موسیقی با این همه مفاسدش به عنوان یک ابزار سرگرمی و تفریح استفاده کردند این موضوع سبب خواهد شد که چنین مردمی به طرف لهو و لعب و روابط نامشروع زن و مرد و شیوع سایر گناهان پیش بروند و در نتیجه چنین جامعه‌ای از یاد و نام خدای بزرگ دور خواهد ماند و اعتقادشان به جهان پس از مرگ سست خواهد شد. طبیعی است که اگر مردمی چنین خصلتی پیدا کردند جنایاتی از قبیل زنا، لواط، قتل، سرقت، به وجود آمدن فرزندان نامشروع و سایر گناهان در میانشان زیاد خواهد شد و به دنبال آن هزاران امراض روحی و روانی و جسمی بوجود خواهد آمد.

 

 

پیامبر و ماموریت از بین بردن آلات موسیقی

 

از طرفی موسیقی و رقص معمولاً وسیله‌ای برای گرم کردن مجالس خلفای جائر و پادشاهان ظالم و درباریان متملق و ثروتمندان فاسد، امثال خلفای بنی امیه، بنی عباس، شاهان ساسانی، قاجار، پهلوی و … بوده است. شاهان و خلفایی که به چیزی جز عیاشی و شهوترانی و ایجاد رعب و وحشت و سرکوب و قتل و عام مخالفان فکر نمی‌کردند و در برابر انبیاء و ائمه اطهار علیهم السلام و علمای ربانی ایستادند و امثال حضرت یحیی و امام حسین علیهم السلام را با آن وضع فجیع به شهادت رساندند. بر همین اساس از همان اوایل ظهور اسلام پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام با موسیقی و رقص و اموری که جامعه را از خداوند بزرگ دور می‌سازد و به طرف شیطان سوق می‌دهد به مبارزه برخاستند و آن را حرام دانستند. پیامبر صلی الله علیه و آله می فرمایند: «همانا خداوند تعالی مرا راهنما و رحمت برای جهانیان قرار داده و مرا امر کرده که مزمارها و معزفه ها و تارها و بت ها و اعمال جاهلیت را از بین ببرم، بدرستی که معامله و تجارت و خرید و فروش آلات موسیقی حرام است.»(۴)

 

 

تاثیرات موسیقی در کلام معصومین(ع) و دانشمندان

 

احادیث بسیاری در باب موسیقی و آثار آن وجود دارد که تنها به برخی از آن ها اشاره می کنیم:

 

◄۱ فقر و تنگدستی

امیر المومنین علیه السّلام می فرماید: «موسیقی و آوازه خوانی باعث فقر است و کسی که زیاد به صدای موسیقی و آوازه خوانی گوش بدهد عاقبت به فقر و نداری مبتلا می شود.»(۵)

 امام صادق – علیه السّلام – فرمود: «غناء و آوازه خوانی باعث نفاق و دوروئی شده و فقر و تنگدستی را به دنبال دارد.»(۶)

 

◄۲ بی غیرتی مردان

امام جعفر صادق علیه السّلام فرموده اند: «کسی که چهل روز در خانه اش صوت موسیقی و آواز خوانی پخش شود و مردم بر او وارد شوند، شیطان تمام اعضای خود را به بدن او مسح می نماید پس غیرت به کلی از آن مرد برطرف گردد تا جایی که اگر با زنش، در مقابل خودش، فعل قبیحی انجام دهند او بدش نمی آید و صفت غیرت و حیا به کلی از آن مرد برطرف شود.»(۷)

 

◄۳ رفتن برکت و قبول نشدن دعا

امام صادق علیه السّلام فرمود: «خانه‌ای که در آن غنا باشد از مرگ و مصیبت دردناک ایمن نیست و دعا در آن به اجابت نمی‌رسد و فرشتگان وارد آن نمی‌شوند.»(۸)

حضرت محمد صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِه وَ سَلَّم فرمود: «فرشتگان به خانه‌ای که شراب و وسایل موسیقی و قمار (مثل دایره، طنبور، نرد) در آن باشد وارد نمی‌شوند و دعای اهل خانه مستجاب نمی‌گردد، خیر و برکت هم از آنجا می‌رود.»(۹)

 

 ◄۴ گوش دادن به موسیقی گناه کبیره

امام رضا علیه السلام فرمودند: «گوش دادن به آلات موسیقی مثل تارها از گناهان کبیره است.»(۱۰)

 

◄۴ کوتاهی عمر

از بسیاری از آیات قرآن کریم (۱۱) و روایات ائمه اطهار علیهم السلام استفاده می‌شود که اعمال خیر بر وسعت رزق و طول عمر می‌افزاید ولی گناه و لهو و لعب برکت را از بین خواهد برد و از عمر انسان می‌کاهد و چون موسیقی مطرب گناه محسوب می‌شود. معمولاً مروجین موسیقی با وضع نامناسب و عمر کوتاه از دنیا رفته‌اند. مانند این افراد:

 

۱- مالیبران، استاد معروف موسیقی در حال خواندن آواز در سن ۲۷ سالگی سکته کرد.
۲- پرگولوزی نوازنده ایتالیایی در سن ۲۶ سالگی.
۳- بلینی نوازنده ایتالیایی در سن ۳۴ سالگی.
۴- موریس ژوبر نوازنده فرانسوی در سن ۴۰ سالگی.
۵- شوسون نوازنده فرانسوی در سن ۳۰ سالگی.
۶- نیکلادو گرینی نوازنده فرانسوی در سن ۳۲ سالگی.
۷- ژاربیژه نوازنده فرانسوی در سن ۳۷ سالگی.
۸- مندلس نوازنده آلمانی در سن ۳۸ سالگی.
۹- هوگوولف نوازنده آلمانی در سن ۴۳ سالگی.
۱۰- ماکس رگر نوازنده آلمانی در سن ۴۳ سالگی.
۱۱- موزارت نوازنده اطریشی در سن ۳۵ سالگی.
۱۲- شوبرت نوازنده اطریشی در سن ۳۱ سالگی.
۱۳- لانر نوازنده اطریشی در سن ۴۲ سالگی.
۱۴- حبیب سماعی نوازنده ایرانی در سن ۴۵ سالگی. (۱۲)

 

◄۵ ضعف اعصاب

پروفسور ولف آدلر استاد دانشگاه «کلمبیا» در ارتباط با اثرات موسیقی تحقیقات کاملی انجام داده و می گوید:
«موسیقی یکی از عوامل مهم ضعف اعصاب است»ایشان در این تحقیق ثابت کرده که بهترین و دلکش ترین نواهای موسیقی شومترین آثار را روی سلسله اعصاب انسان بر جا می گذارد و بخصوص در هوای گرم اثر تخریبی موسیقی بر اعصاب بیشتر بوده؛ بطوری که در مناطق حاره چون عربستان و اکثر نقاط ایران این اثر به بیشترین حد خود می رسد. رساله ای که ایشان در باب آثار زیان بخش موسیقی منتشر کرد سبب شد که هزاران نفر در آمریکا به طرفداری از او موسیقی را بر خود حرام نموده و لایحه مفصلی به مجلس سنای آمریکا تقدیم کنند رساله ای که در آن از دولت آمریکا خواسته شده بود که برای نجات جامعه و جلوگیری از ضعف اعصاب برگزاری هرگونه کنسرت عمومی را قدغن کنند. تاثیرات موسیقی بر سلسله اعصاب و سلامتی تا به اندازه ای است که بسیاری از کسانی که در این زمینه فعالیت جدی داشته و از بزرگان این عرصه محسوب می شدند هر یک دچار یک بیماری شدند:

 

◄بتهون در ۳۲ سالگی به کلّی کَر شد و از ضعف اعصاب بالاخره دیوانه شد.

◄باخ موسیقی دان به اختلال حواس و کوری گرفتار شد.

◄موزارت و شوپن دو تن از موسیقی دانان نامی دچار ضعف قوا و سل شدند.

◄شومان و دووراک ضعف اعصاب شدید گرفته و سرانجام دیوانه شدند.

◄شوبرت، واگتر، مندلسن و دوکونیسی به اختلالات عصبی و پریشانی فکری و کشمکش های روحی مبتلا شدند.

◄فردریک هندل موسیقی دان آلمانی، موریس راول (نوازنده ی فرانسوی)؛ این مبتلا به نابینایی شدند.

 

 

◄۶ فرو رفتن در عالم خیال

براساس نظر بسیاری از روانشناسان، موسیقی احساسات بشر را در مسیر غیرطبیعی و غیرعادی توسعه می‌دهد و انسان را در یک عالم ناخود آگاهی کامل فرو می‌برد و قوه خیال بافی غیرطبیعی و غیرواقعی را در انسان زیاد می‌کند. موسیقی سبب لذت نیست بلکه فقط قوه خیال را تحریک می‌کند، و انسان از آن خیال های خود لذت می‌برد به خاطر آنکه اگر چند نفر حتی یک نوع موسیقی گوش دهند. لذتی که این‌ها از موسیقی می‌برند یک جور نیست و آن تخیلاتی که در آن فرو می‌روند یک شکل نیست بلکه هر کس یک نوع لذتی می‌برد و در یک عالم خیالی سیر می‌کند لذا می‌گویند اکثر بیماری های روانی از همین جا شروع می‌شود که انسان در یک عالم گنگ فرو می‌رود که خود نمی‌تواند تعریف نماید.

 اینک به نظر بعضی از دانشمندان در این مورد توجه فرمایید.

 

◄ویکتور هوگو (نویسنده مشهور فرانسوی) علت اینکه ما از موسیقی خوشمان می‌آید این است که در عالم خیال‌ها و رویاها فرومی رویم. (۱۳)

 

◄ آرون کوپلند موسیقی انسان را از عالم اصوات بیرون می‌برد و به یک دنیای خیالی و رؤیایی می‌راند.(۱۴)

 

◄هگل (فیلسوف مشهور آلمان) ذکر و (عبادت) مسلمانان در معابدِ بی آلایش خود فکر می‌آورد. و دعای (مسیحیان) در کلیسا با عربده ناقوس و نقش نگارِ در و دیوار تشویش خاطر و انصراف ناظر.(۱۵)

 

دانشمندان روانشناسی در مورد موسیقی می‌گویند:
(موسیقی) آثار مرموزی را در دماغ و قوای مغز به جای می‌گذارد و آن اثری که از این حالت یعنی توجه غیرطبیعی محسوس است این است که اراده تضعیف می‌گردد و شنونده موسیقی تمام قوای خود را گویا در گوش متمرکز کرده و هیچ یک از اعضای بدن او در آن حال با اراده او حرکت نمی‌کند، لذا گاهی دست و پای شنونده طبق ارتعاشات صوتی و نواهای موسیقی بنای حرکت کردن را می‌گذارد و خلاصه یک رقص خفیفِ بدون اراده شنونده انجام می‌شود.

 

◄۷ موسیقی عامل اخلال در دستگاه های مختلف بدن
موسیقی با نواهای حزن آمیز و یا آهنگ های نشاط انگیز خود گاهی آن چنان تعادل بین اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را از بین می‌برد که اصول زندگی حیوان یعنی جذب و دفع و هضم و ترشحات ضربان قلب و فشارخون و مایعات دیگر را مختل ساخته و شخص را به امراض فراوانی نزدیک می‌سازد. آهنگ های شورانگیز موسیقی در اثر تحریک اعصاب نباتی گاهی آن چنان موجب اغتشاشات روانی شده که شخص را وادار به فعالیت های بی موقع و خوشی های ناگهانی، خنده های بی جا، پرحرفی، عصبانیت، گفتن سخنان مسخره آمیز می‌نماید. و در اثر ادامه این عمل ممکن است کم کم شخص به مرض هایی که نوعی از جنون است مبتلا گردد.(۱۶)

 

◄۸ جنون و دیوانگی

در اثر فشار شدیدی که ارتعاشات و تحریکات خارجی موسیقی روی اعصاب وارد می کند قدرت اندیشه و فکر را از انسان می‌گیرد. زیرا قوه اندیشه انسان در بین ارتعاشات موسیقی زندانی می‌گردد و به تدریج منجر به اغتشاشات فکری و نگرانی های روحی می‌شود تا جائی که موسیقی نیروی خِرَد را فلج می‌کند و آثار جنون برای چنین افرادی پیش می‌آید و اکنون به نمونه هایی از این دیوانگی توجه فرمایید.

 

یک مجله روشنفکر درباره کُنْسرت موسیقی می‌نویسد: «وقتی دخترها و پسرها آهنگ های تند و رعشه‌انگیزشان را مترنم می‌سازند؛ سالن به لرزه می‌افتد، دخترها جیغ می‌کشند، به سر و گوش هم مشت می‌کوبند، غش می‌کنند، موهای خود را چنگ چنگ می‌کَنَند و پسرها از هوش می‌روند. همه این‌ها در مورد تأثیر آهنگ های موسیقی در آن ها است.» (۱۷)

 

در ملبورن سوئیس پنجاه هزار نفر بعد از گوش دادن به یک کنسرت، موسیقی چنان آن ها را به هیجان آورد که ناگهان همه با هم ریختند و بدون جهت یکدیگر را زخمی و مصدوم کردند تا پلیس خود را رساند چند نفر به ضرب چاقو از پای درآمدند و به چندین دختر تجاوز شد و تعداد زیادی مجروح شدند.(۱۸)

 

در ایالت لیتل راک خانم ۶۴ ساله‌ای به نام لیکیام به جوانی پیانو می‌آموخت نغمات موسیقی چنان در روح جوان ایجاد هیجان کرد که بدون دلیل از جا برخاست و با ۱۹ ضربه چاقو معلم موسیقی خود را از پای درآورد.(۱۹)

 

جنون خلیفه

 

شهید مطهری (ره) در کتاب تعلیم و تربیت در اسلام، در این زمینه می نویسد: مسعودی می‌گوید؛ در زمان عبدالملک یا یکی دیگر از خلفای بنی امیه که لهو و موسیقی خیلی رایج شده بود؛ خبر به خلیفه دادند که فلان کس خواننده است و کنیز زیبایی دارد که او هم خواننده است و تمام جوان های مدینه را فاسد کرده و اگر به کار او نرسید این زن تمام مدینه را فاسد می‌کند. خلیفه دستور داد که غُل به گردن آن مرد انداختند و آن ها را به شام بردند. وقتی به حضور خلیفه نشستند آن مرد گفت: معلوم نیست آنچه او می‌خواند غِناء باشد و از خلیفه خواست که خودش امتحان کند. خلیفه دستور داد که کنیز بخواند او شروع به خواندن کرد. کمی که خواند دید سر خلیفه تکان می‌خورد کم کم کار به جایی رسید که خود خلیفه شروع کرد به چهار دست و پا راه رفتن و می‌گفت: بیا جانم بر این مرکوب خودت سوار شو … بعد شهید می‌فرماید: واقعا موسیقی قدرت عظیم و فوق العاده‌ای مخصوصا از جهت پاره کردن پرده تقوا و عفت دارد.(۲۰)

 

تحریریه سایت با حجاب _ زینب نیکبخت

 

برگرفته از:

۱_تاثیر موسیقی بر اعصاب و روان_ حسین عبد اللهی خوروش

۲_جوان و موسیقی_مهدی آقا بابایی

۳_رازهای نهان در موسیقی _مهدی آقا بابایی

 

پی نوشت:

۱_ مجموعه آثار شهید مطهری، ج ۱۴، ص ۳۶۳ به نقل از فجر اسلام، ص ۱۷۷

۲_ لغت نامه دهخدا (کلمه موسیقی ص ۱۶)

۳_ فروع کافی، جلد ۴، صفحه ۴۳۱​

۴_ مستدرک الوسائل، ج۱۳، ص۲۱۹

۵_ عین الحیوه صفحه ۲۳۰، مستدرک الوسائل باب ۷۸، نصایح صفحه ۳۴۸

۶_ وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص۲۳۰

۷_ وسائل الشیعه کتاب تجارت باب ۱۲۸ ، فروع کافی جلد ۶، صفحه۴۳۲

۸_ کافی، ج ۶، ص ۴۳۳

۹_ مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۱۸

۱۰- مستدرک الوسائل، ج۱۳، ص۲۲۰، ح۱۵۱۷۸

۱۱_اَنعام، ۹۶ / اعراف، ۵۲ / هود، ۴۰ / عنکبوت، ۲، ۳، ۴ / طلاق، ۱۰ ۱۲ / نوح

۱۲_ نقل از کتاب تأثیر موسیقی بر اعصاب و روان موسیقی از نظر دین و دانش تاریخ موسیقی از سعدی حسنی

۱۳_ برگرفته از کتاب موسیقی از نظر دین و دانش

۱۴_ موسیقی از نظر دین و دانش، ص۳۱

۱۵_ مناظره دکتر و پیر، ص۴۵۲-۴۵۳ ، به نقل از «مبانی فلسفه هگل»

۱۶_ مناظره دکتر و پیر، ص ۴۴۵٫

۱۷_ مجله روشنفکر، شماره ۵۶۶، صفحه ۲۶

۱۸_ موسیقی از نظر دین و دانش، صفحه ۲۰

۱۹_ موسیقی از نظر دین و دانش، ص ۲۰

۲۰_ تعلیم و تربیت در اسلام، ص ۷۲ و ۷۱

دیدگاهتان را بنویسید